Polski system penitencjarny

Penitencjarystyka

Praktyczny

stacjonarne

Pierwszy stopień

3

5

LICZBA GODZIN REALIZOWANYCH PRZY BEZPOŚREDNIM UDZIALE NAUCZYCIELA /GODZINY KONTAKTOWE:

wykład - 20 godzin

ćwiczenia - 30 godzin

udział w egzaminie/ kolokwium zaliczeniowym - 4 godziny

SAMODZIELNA PRACA STUDENTA /GODZINY NIEKONTAKTOWE/ 16 godzin

ŁĄCZNA LICZBA GODZIN - 70 godzin (2 punkt ECTS)

Cele przedmiotu (wykłady i ćwiczenia)

C 1. Zapoznanie z charakterystyką prawno-społeczną instytucji penitencjarnych i zasadami wykonywania kary pozbawienia wolności na przestrzeni dziejów.

C 2. Poznanie struktury organizacyjnej, elementów, zasad funkcjonowania oraz zespołu aktów prawnych współczesnego systemu penitencjarnego w Polsce.

C 3. Ukazanie kierunku rozwoju europejskich standardów traktowania więźniów.

C 4. Przygotowanie do planowania własnej praktyki penitencjarnej.

Treści programowe (wykłady i ćwiczenia)

1. Pojęcie, struktura i elementy systemu penitencjarnego. System penitencjarny a polityka kryminalna, karna i penitencjarna. Kryminologiczne podstawy rozwoju myśli penitencjarnej i resocjalizacyjnej.

2. Typologia systemów resocjalizacji w warunkach zakładowych (System dyscyplinarno-izolacyjny, progresywny, socjopedagogiczny, indywidualny, homogeniczny, komplementarny).

3. Systemy penitencjarne na przestrzeni XVIII i XIX wieku (System celkowy, progresywny, reformatoriów amerykańskich).

4. Współczesny system penitencjarny w Polsce. Systemy penitencjarne w wybranych krajach europejskich.

5. Baza materialna polskiego więziennictwa.

6. Rola i zadania personelu więziennego i jego funkcje.

7. Charakterystyka polskiej populacji więźniów. Analiza danych statystycznych Centralnego Zarządu Służby Więziennej.

8. Środki i metody oddziaływań resocjalizacyjnych stosowane w czasie wykonywania kary pozbawienia wolności.

9. Dylematy organizacyjne i pedagogiczne w resocjalizacji instytucjonalnej. Współczesne tendencje w resocjalizacji dorosłych w Polsce.

10. Analiza zespołu aktów prawnych obowiązujących w polskim systemie penitencjarnym.

11. Europejskie standardy traktowania więźniów.

podstawowa

1. Buledna T., Musidłowski R., System penitencjarny i postpenitencjarny w Polsce. Warszawa 2003.

2. Górny j., Elementy indywidualizacji i humanizacji karania w rozwoju penitencjarystyki. Warszawa 1996.

3. Kanarek-Lizik D., Stankowski W., Nauczanie skazanych w polskim systemie penitencjarnym Casus Zakładu Karnego we Włocławku. Warszawa 2022.

4. Kozaczuk F. (red), Optymalizacja oddziaływań resocjalizacyjnych w Polsce i niektórych państwach europejskich. Rzeszów 2006.

5. Machel H., Sens i bezsens resocjalizacji penitencjarnej – casus polski. Studium penitencjarno-pedagogiczne. Kraków 2007.

6. Szczepaniak P., (red)., Polski system penitencjarny. Ujęcie integralno-kulturowe. [Dodatek specjalny Forum Penitencjarnego] Warszawa 2013.

7. Urban B., Stanik J. M., Resocjalizacja. Teoria i praktyka pedagogiczna, Tom I, II. Warszawa 2008.

8. Gajdus D., Gronowska B., Europejskie standardy traktowania więźniów. Zarys wykładu. Toruń 1998.

Akty prawne

1. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r.- Kodeks karny wykonawczy (Dz.U.2021.poz.53,472,1236).

2. Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz.U.2021.poz.1064,1728).

3. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów prowadzenia oddziaływań penitencjarnych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz.U.2012.poz.1409).

4. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 września 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad wykonywania praktyk religijnych i korzystania z posług religijnych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz.U.90.557).

5. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 listopada 2016 r. w sprawie sposobu i trybu prowadzenia nauczania w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz.U.2016.2004 ).

6. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 2016 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności (Dz.U.2016.2231).

7. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2016 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania tymczasowego aresztowania (Dz.U.2016.2290).

8. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 września 2017 r. w sprawie Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy postpenitencjarnej – Funduszu Sprawiedliwości (Dz.U.2019.683).

9. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 listopada 2018 r. w sprawie stanowisk służbowych oraz stopni funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz.U.2018..2235).

10. Zarządzenie nr 24/14 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 10 lipca 2014 r. w sprawie przeciwdziałania przedostawania się substancji odurzających i ich obrotowi na terenie zakładu karnego i aresztu śledczego.

11. Zarządzenie Nr 19/16 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 14 kwietnia 2016 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia i organizacji pracy penitencjarnej oraz zakresów czynności funkcjonariuszy i pracowników działów penitencjarnych i terapeutycznych oraz oddziałów penitencjarnych.

12. Zarządzenie Nr 23/2018 Dyrektora Generalnego służby Więziennej z dnia 18 kwietnia 2018 r. w sprawie tworzenia i organizacji oddziałów penitencjarnych w zakładach karnych i aresztach śledczych.

13. Zarządzenie Nr 85/2020 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 05.11.2020 r. w sprawie wymagań kwalifikacyjnych do zajmowania stanowisk w działach penitencjarnych i terapeutycznych oraz Domach Matki i Dziecka.

14. Instrukcja Nr 15/10 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z 13 sierpnia 2010 r. w sprawie zasad organizacji i warunków prowadzenia oddziaływań penitencjarnych wobec skazanych, tymczasowo aresztowanych i ukaranych, stwarzających poważne zagrożenie społeczne albo poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa zakładu karnego lub aresztu śledczego, osadzonych w warunkach zapewniających wzmożoną ochronę społeczeństwa i bezpieczeństwo zakładu karnego.

15. Instrukcja Nr 2/2017 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 4 lipca 2017 r. w sprawie szczegółowego trybu organizowania nauczania w szkołach oraz szkolenia kursowego w zakładach karnych i aresztach śledczych.

16. Instrukcja Nr 3/2017 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 26 lipca 2017 r. w sprawie postępowania z osadzonymi ciężarnymi.

17. Instrukcja Nr 2/2018 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 21 listopada 2018 r. w sprawie postępowania z osadzonymi kobietami.

18. Instrukcja Nr 10/20 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 5 listopada 2020 r. w sprawie zapobiegania samobójstwom osób pozbawionych wolności.

19. Regulamin nr 1/2010 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 18 października 2010 r. w sprawie zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej.

uzupełniająca

1. Machel H., Więzienie jako instytucja karna i resocjalizacyjna. Gdańsk 2003.

2. Marczak M. (red), Resocjalizacyjne programy resocjalizacyjne realizowane przez Służbę Więzienną w Polsce. Kraków 2013.

3. Pospiszyl K., Resocjalizacja. Teoretyczne podstawy oraz przykłady programów oddziaływań. Warszawa 1998.

19_PENIT6P_W01 zna wybrane koncepcje pedagogiczne, filozoficzne, psychologiczne, prawne i społeczne stanowiące teoretyczne podstawy działalności penitencjarnej w pracy z osadzonymi oraz zna i rozumie uwarunkowania, istotę i znaczenie właściwych działań penitencjarno-resocjalizacyjnych

PENIT6P_W06

19_PENIT6P_W02 ma podstawową wiedzę o uczestnikach działalności edukacyjnej, wychowawczej, opiekuńczej, kulturalnej, pomocowej w placówkach penitencjarnych

PENIT6P_W08

19_PENIT6P_W03 ma podstawową wiedzę o strukturze i funkcjach systemu penitencjarnego, a także o funkcjonowaniu różnych typów jednostek penitencjarnych, ich celach, podstawach prawnych, organizacji i funkcjonowaniu różnych instytucji penitencjarnych, jak również wybranych instytucji wychowawczych, opiekuńczych, terapeutycznych, kulturalnych i pomocowych

PENIT6P_W15

19_PENIT6P_U01 potrafi wykorzystywać podstawową wiedzę teoretyczną z zakresu systemu penitencjarnego w celu analizowania i interpretowania problemów penitencjarnych a również edukacyjnych, wychowawczych, opiekuńczych, kulturalnych i pomocowych oraz motywów i wzorów ludzkich zachowań; potrafi wykorzystać zdobytą wiedzę w celu analizowania i interpretowania mechanizmów związanych z funkcjonowaniem placówek penitencjarnych

PENIT6P_U02

19_PENIT6P_U02 potrafi w sposób precyzyjny i spójny wypowiadać się w mowie i na piśmie, na tematy dotyczące wybranych zagadnień w obszarze systemu penitencjarnego; z wykorzystaniem różnych ujęć teoretycznych, korzystając zarówno z dorobku pedagogiki, jak i innych dyscyplin

PENIT6P_U09

19_PENIT6P_U03 potrafi dokonać analizy własnych działań i wskazać ewentualne obszary wymagające modyfikacji w przyszłym działaniu

PENIT6P_U21

19_PENIT6P_K01 ma świadomość poziomu swojej wiedzy i umiejętności oraz konieczności dbania o swój dobrostan psychiczny i fizyczny; rozumie potrzebę ciągłego dokształcania się zawodowego i rozwoju osobistego, dokonuje samooceny własnych kompetencji i doskonali umiejętności, wyznacza kierunki własnego rozwoju i kształcenia

PENIT6P_K01

19_PENIT6P_K02 docenia znaczenie nauk pedagogicznych, nauk prawnych i nauk o bezpieczeństwie dla utrzymania i rozwoju prawidłowych więzi w środowiskach społecznych i odnosi zdobytą wiedzę do projektowania działań zawodowych

PENIT6P_K02

19_PENIT6P_K03 ma przekonanie o sensie, wartości i potrzebie podejmowania działań penitencjarnych w środowisku społecznym; jest gotowy do podejmowania wyzwań zawodowych; wykazuje aktywność, podejmuje trud i odznacza się wytrwałością w realizacji indywidualnych i zespołowych działań profesjonalnych w zakresie funkcjonowania systemu penitencjarnego

PENIT6P_K03

Metody dydaktyczne: Podające, praca z aktem prawnym, metoda projektów

Kryteria oceniania:

Wykłady

3 Zaliczenie egzaminu na poziomie 51%- 60%

3,5 Zaliczenie egzaminu na poziomie 61-70%

4 Zaliczenie egzaminu na poziomie 71-80%

4,5 Zaliczenie egzaminu na poziomie 81-90%

5 Zaliczenie egzaminu na poziomie 91-100%

Ćwiczenia (zaliczenie)

Aktywny udział w dyskusjach i referowaniu przygotowanych do ćwiczeń materiałów; zaliczenie projektu weryfikującego uzyskane przez studenta efekty.