Odporność na stres jako podstawowa kompetencja społeczna

Penitencjarystyka

Praktyczny

niestacjonarne

Pierwszy stopień

5

Celem zajęć jest kształtowanie kompetencji funkcjonariuszy w zakresie :

1. Zrozumienia definicji stresu i odporności na stres w kontekście pracy w więzieniu.

2. Identyfikacji źródeł stresu w służbie więziennej, zagrożeń fizycznych, konfliktów interpersonalnych, presji czasu, ograniczeń proceduralnych, izolacji.

3. Rozpoznawania własnych sygnałów stresu.

4. Nabywania i stosowania skutecznych strategii radzenia sobie ze stresem:

5. Zarządzanie emocjami w trudnych sytuacjach.

6. Bezpieczeństwa osobistego i procedur organizacyjnych w kontekście stresu zawodowego

7. Kształtowania świadomości na korelację miedzy stresem a jakością pracy i efektywnością operacyjną funkcjonariusza.

8. Kształtowania jakości interakcji z osadzonymi i współpracownikami: empatii, cierpliwości, skuteczniejszej komunikacji.

9. Przeciwdziałania wypaleniu zawodowemu i profilaktyki chorób układu krążenia, zaburzeń snu

Treści programowe:

1. Pojęcie stresu w psychologii - stres w innych dziedzinach wiedzy, kariera pojęcia stres w psychologii. Biologia stresu. Odkrycia i badania Selyego, mózgowy mechanizm stresu, zmiany somatyczne w stresie. Ewolucyjna koncepcja stresu. Systemowe ujęcie stresu. Teoria i badania Lazarusa i współpracowników.

2. Przyczyny stresu. Drogi uruchamiania procesu stresu. Stresory a sytuacje trudne. Frustracja i niemożność poradzenia sobie. Stresujące wydarzenia życiowe i utrata zasobów osobistych.

3. Skutki działań wobec stresu. Skuteczność i koszty. Trening umiejętności radzenia sobie ze stresem.

4. Wypalenie zawodowe, pesymizm, wyuczona bezradność.

5. Zdrowotne następstwa stresu. Indywidualny wymiar stresu.

6. Społeczny kontekst stresu - wsparcie społeczne. Społeczne i zawodowe uwarunkowania stresu.

7. Zarządzanie emocjami w trudnych sytuacjach

8. Pojęcie zaburzeń lękowych. Etiologia, mechanizmy i klasyfikacja.

9. Uzależnienia od substancji

10. Strategie radzenia sobie ze stresem. Podejście kliniczne - mechanizmy obronne. Strategie adaptacyjne.

11. Odporność psychiczna. Filary odporności psychicznej:

a) wyzwanie,

b) pewność siebie,

c) zaangażowanie,

d) poczucie wpływu/kontrola

1. Albisetti V., 2012: Trening autogeniczny dla spokoju psychosomatycznego. Jedność, Kielce.

2. Antonovsky A. 2005: Rozwikłanie tajemnicy zdrowia. Jak radzić sobie ze stresem i nie zachorować. Instytut Psychiatrii i Neurologii,

Warszawa.

3. Gmitrzak D., 2016: Pokonaj stres dzięki technikom relaksacji. Samp, Warszawa.

4. Gmitrzak T., 2017: Trening relaksacji. Jak uwolnić się od stresu, lęku i depresji. Edgard, Warszawa 2017

5. Kulmatycki L., 2002: Lekcja relaksacji. Wydanie II, AWF we Wrocławiu.

6. Zimbardo Ph., 1989: Następstwa stresu [w:] Zimbardo Ph., Ruch F.L., Psychologia i życie, Warszawa.

7. Kabat-Zin, J., 2020: Gdziekolwiek jesteś bądź. Przewodnik uważnego życia, Czarna Owca, Warszawa.

Uzupełniająca:

1. Heszen – Niejodek I., 2000a: Stres i radzenie sobie – główne kontrowersje. [w:] I. Heszen – Niejodek, Z. Ratajczak. (red.): Człowiek w

sytuacji stresu. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice, 2000.

2. Heszen – Niejodek I., 2000b: Teoria stresu psychologicznego i radzenia sobie [w:] J. Strelau (red.): Psychologia. Podręcznik

akademicki. T 3, Jednostka w społeczeństwie i elementy psychologii stosowanej. GWP, Gdańsk.

3. Marillac A., 2004: Techniki szybkiego relaksu. KDC, Warszawa.

4. Pasikowski T., 2000: Stres i zdrowie. Humaniora, Pozn

PENIT6P_W05 ma podstawową wiedzę o rodzajach więzi społecznych i o rządzących nimi prawidłowościach, ma elementarną wiedzę dotyczącą procesów komunikowania interpersonalnego i społecznego, ich prawidłowości i zakłóceń oraz bezpieczeństwa w procesie komunikacji

PENIT6P_W07 ma podstawową wiedzę na temat rozwoju człowieka w cyklu życia zarówno w aspekcie biologicznym, jak i psychologicznym oraz społecznym, promocji zdrowia w ujęciu całożyciowym

PENIT6P_U03 potrafi posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi w celu analizowania motywów i wzorów ludzkich zachowań, diagnozowania i prognozowania sytuacji oraz analizowania strategii działań praktycznych w odniesieniu do różnych kontekstów działalności penitencjarnej, pedagogicznej i związanej z zapewnianiem bezpieczeństwa

PENIT6P_U12 w wykonywaniu codziennych obowiązków potrafi wykorzystać elementarną wiedzę dotyczącą procesów komunikowania interpersonalnego i społecznego, ich prawidłowości i zakłóceń oraz bezpieczeństwa w procesie komunikacji

PENIT6P_K01 ma świadomość poziomu swojej wiedzy i umiejętności oraz konieczności dabania o swój dobrostan psychiczny i fizyczny; rozumie potrzebę ciągłego dokształcania się zawodowego i rozwoju osobistego, dokonuje samooceny własnych kompetencji i doskonali umiejętności, wyznacza kierunki własnego rozwoju i kształcenia

Konkursy i testy wiedzy,

Prace pisemne: eseje, rozprawy

Kolokwium zaliczniowe