Diagnozowanie w pracy penitencjarnej

Penitencjarystyka

Praktyczny

stacjonarne

Pierwszy stopień

3

6

W trakcie kursu studenci zdobędą teoretyczne i praktyczne podstawy wiedzy na temat procesu diagnozowania w pracy penitencjarnej. Na podstawie obowiązujących aktów prawnych studenci poznają przepisy oraz procedury regulujące podstępowanie diagnostyczne wobec osób pozbawionych wolności. Uzyskają wiedzę na temat czynników warunkujących występowanie zaburzeń i zachowań patologicznych u osób pozbawionych wolności, takich jak działania agresywne i autoagresywne lub ryzyko zachowań suicydalnych. Zapoznają się z narzędziami służącymi do dokonywania diagnozy, takimi jak obserwacja, wywiad i rozmowa oraz narządzie do szacowania ryzyka powrotności do przestępstwa PSORR-PL.

W trakcie kursu omawiane będą następujące zagadnienia:

• Podstawy diagnozy penitencjarnej;

• Wywiad i rozmowa jako narzędzia diagnostyczne;

• Obserwacja w procesie diagnozy penitencjarnej;

• Badania osobopoznawcze;

• Projekt propozycji klasyfikacji;

• Okresowa ocena postępów skazanego w procesie resocjalizacji;

• Indywidualny program oddziaływania;

• Analiza oraz określenie ryzyka recydywy względem osób odbywających karę pozbawienia wolności z wykorzystaniem narzędzia szacowania ryzyka powrotności skazanych do przestępstwa - PSORR-PL;

• Badania psychologiczne (opinie psychologiczne i orzeczenia psychologiczno – penitencjarne);

• Diagnoza tendencji suicydalnych.

Literatura podstawowa:

1. E. Wysocka, Diagnoza w resocjalizacji, PWN, Warszawa 2008.

2. E. Wysocka, Diagnoza w resocjalizacji – perspektywy pozytywna vs. negatywna, Teoria vs. praktyka diagnozowania, Lubelski Rocznik Pedagogiczny T. XXXViii, z. 2, 2019, s. 125-146.

2. G. Wiciński, Prognoza kryminologiczna w procesie karania, Nowa Kodyfikacja Prawa Karnego, T. LXIII, AUWr No4108, Wrocław 2022, s. 77-109.

3. R. Poklek, Badania osobopoznawcze w penitencjarystyce, Resocjalizacja Polska (Polish Journal of Social Rehabilitation), 14/2027, s. 41-57.

4. M. Bernasiewicz, Teorie i narzędzia diagnostyczne w szacowaniu przestępczości powrotnej, Lubelski Rocznik Pedagogiczny, T. 38, z. 2, 2019, s. 111-124.

5. W. Friedrich, Diagnoza penitencjarna sprawców przestępstw, Resocjalizacja Polska, Nr 9 (2015), s. 43-54.

6. K. Burdziak, E. Rüütel, Prognoza kryminologiczna. Porównanie rozwiązań estońskich i polskich, Wydawnictwo Naukowe TYGIEL Sp. z o.o., Lublin 2022.

7. K. Korona, In Search of an Effective Penitentiary Diagnosis, Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, Lublin - Polonia, 2020, VOL. XXXIII, 4, s.9-22.

Akty prawne:

1. RMS z dnia 14 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów prowadzenia oddziaływań penitencjarnych w zakładach karnych i aresztach

śledczych (tekst pierwotny: Dz. U. 2003 r. Nr 151 poz. 1469) (tekst jednolity: Dz. U. 2013 r. poz. 1067)

2. Zarządzenie nr 103/24 Dyrektora Generalnego SW w prawie szczegółowych zasad prowadzenia i organizacji pracy penitencjarnej oraz

zakresów czynności funkcjonariuszy i pracowników działów penitencjarnych i terapeutycznych oraz oddziałów penitencjarnych

3. RMS z dnia 2.08.2023 r w sprawie zasad organizacji i warunków przeprowadzania badań psychologicznych i psychiatrycznych w

ośrodkach diagnostycznych

4. RMS z dnia 21 grudnia 2006r w sprawie szczegółowych warunków i trybu postępowania leczniczego, rehabilitacyjnego i

reintegracyjnego w stosunku do osób uzależnionych, umieszczonych w jednostkach organizacyjnych SW

5. Instrukcja nr 04/24 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w sprawie zapobiegania samobójstwom osób pozbawionych wolności.

Literatura uzupełniająca:

1. M. Jadeszko, Zjawisko autoagresji wśród osób pozbawionych wolności s. 173-184 [w:] Grzesiak S. (red.) Psychopedagogiczne konteksty wykonywania kary pozbawienia wolności, Wyd. DiG, Warszawa 2020.

2. D.A. Jobes, Terapia pacjenta z ryzykiem samobójczym, Wydawnictwo UJ, Kraków 2019; R. Meyer, Psychopatologia, Wyd. GWP, Gdańsk 2003.

3. Z. Nowacki, Analiza problematyki samobójstw w izolacji penitencjarnej w Polsce w porównaniu do innych systemów więziennych s. 189-224 [w:] Kuryłowicz M., Strzelec M. (red.) Praca penitencjarna, Wyd. SWWS, Warszawa 2022.

4. J. Rychlik, Problematyka samobójstw izolacyjnych w Polsce – implikacje dla więziennictwa s. 159-187 [w:] Kuryłowicz M., Strzelec M. (red.) Praca penitencjarna, Wyd. SWWS, Warszawa 2022.

5. J.J. Czarkowski, M. Strzelec, Praca badawcza penitencjarysty, Warszawa 2020.

6. K. Pierzchała, M. Jaroszewska, Rola funkcjonariuszy Służby Więziennej

w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa personalnego osobom pozbawionym

wolności – aspekt suicydalny, The Prison Systems Review, nr 118, Warszawa 2023, s. 71-96.

7. E. Dykty, Uwarunkowania autoagresji wśród skazanych, Przegląd Więziennictwa Polskiego, nr 98, Warszawa 2018, s. 23-47.

Metody dydaktyczne: praca w grupach, praca na indywidualnym przypadku osadzonego w zk, analiza przepisów penitencjarnych, wizyta studyjna, miniwykład.

Kryteria oceniania:

dostateczny (3):

posiada podstawową wiedzę teoretyczną i praktyczną na temat procesu diagnozowania w pracy penitencjarnej; zna przepisy oraz procedury regulujące podstępowanie diagnostyczne wobec osób pozbawionych wolności; wymienia podstawowe czynniki ryzyka zaburzeń i zachowań patologicznych u osób pozbawionych wolności; zna narzędzia służące do dokonywania diagnozy, takie jak obserwacja, wywiad i rozmowa;

dostateczny plus (3,5):

posiada wiedzę teoretyczną i praktyczną na temat procesu diagnozowania w pracy penitencjarnej; zna przepisy oraz procedury regulujące podstępowanie diagnostyczne wobec osób pozbawionych wolności; wymienia i omawia podstawowe czynniki ryzyka zaburzeń i zachowań patologicznych u osób pozbawionych wolności; zna narzędzia służące do dokonywania diagnozy, takie jak obserwacja, wywiad i rozmowa;

dobry (4):

posiada poszerzoną wiedzę teoretyczną i praktyczną na temat procesu diagnozowania w pracy penitencjarnej; zna szczegółowe przepisy oraz procedury regulujące podstępowanie diagnostyczne wobec osób pozbawionych wolności i potrafi wskazać akty prawne, które je regulują; wymienia i omawia czynniki ryzyka zaburzeń i zachowań patologicznych u osób pozbawionych wolności; zna narzędzia służące do dokonywania diagnozy, takie jak obserwacja, wywiad i rozmowa, potrafi przeprowadzić prostą diagnozę w oparciu o studium przypadku, posiada wiedzę na temat narzędzia do szacowania ryzyka powrotności do przestępstwa PSORR-PL.

dobry plus (4,5):

posiada rozbudowaną wiedzę teoretyczną i praktyczną na temat procesu diagnozowania w pracy penitencjarnej; zna szczegółowe przepisy oraz procedury regulujące postępowanie diagnostyczne wobec osób pozbawionych wolności, potrafi wskazać akty prawne, które je regulują; wymienia i omawia czynniki ryzyka zaburzeń i zachowań patologicznych u osób pozbawionych wolności; zna i potrafi zastosować narzędzia służące do dokonywania diagnozy, takie jak obserwacja, wywiad i rozmowa, przeprowadza diagnozę w oparciu o studium przypadku, posiada wiedzę na temat narzędzia do szacowania ryzyka powrotności do przestępstwa PSORR-PL.

bardzo dobry (5):

posiada rozbudowaną wiedzę teoretyczną i praktyczną na temat procesu diagnozowania w pracy penitencjarnej; zna szczegółowe przepisy oraz procedury regulujące podstępowanie diagnostyczne wobec osób pozbawionych wolności, potrafi wskazać akty prawne, które je regulują; wymienia i omawia czynniki ryzyka zaburzeń i zachowań patologicznych u osób pozbawionych wolności; zna i potrafi stosować narzędzia służące do dokonywania diagnozy, takie jak obserwacja, wywiad i rozmowa, potrafi przeprowadzić diagnozę w oparciu o studium przypadku, posiada szeroką wiedzę na temat szacowania ryzyka powrotności do przestępstwa i potrafi zastosować narzędzie do szacowania ryzyka powrotności do przestępstwa PSORR-PL.